Page 294 - KUATERNİYONLAR VE GEOMETRİ
P. 294

EK 2 : Öklid Uzayında Yansıma                                                 293



                Üç BoyutluÖklid UzayındaOrjindenGeçmeyenDüzleme Göre Yansıma


                                  3
                 17.2   Teorem R uzayında verilen herhangi bir  (  ) noktasının, R uzayının
                                                                                     3
                bir altuzayı olmayan,  +  +  =  düzlemine göre simetri˘ gini veren dönü¸süm,
                                            ⎛    ¡  2    2    2  ¢                         ⎞
                                                 +  +       − 2 ( +  +  − )
                                    1            ¡             ¢
                                                   2
                                                         2
                 Sim  ( )=              ⎝    +  +     2  − 2 ( +  +  − )   ⎠
                                     2
                                2
                               +  +     2     ¡  2    2    2 ¢
                                                 +  +       − 2 ( +  +  − )
                biçiminde tanımlanan lineer olmayan bir dönü¸sümdür. Bu dönü¸sümü,
                                                  2          2
                                          Sim  : R ×{1} → R ×{1}
                ¸ seklinde lineer bir dönü¸süm olarak ifade edebiliriz. Buna göre, dönü¸sümün matrisini
                                    ⎡     2  2   2                                         ⎤
                                      − + +         −2          −2          2
                                                      2
                                                           2
                            1       ⎢    −2        −  +   2     −2          2     ⎥
                  =                ⎢                               2   2    2             ⎥
                       2
                             2
                       +  +    2 ⎣    −2          −2        + −          2     ⎦
                                                                                      2
                                                                                  2
                                            0             0             0        + +  2
                ¸ seklinde ifade edebiliriz.
              ¨           ¥
               F Kanıt F
              §           ¦
                                                     düzlem üzerindeki bir nokta olmak üzere,
                                                    −−→
                                                     = u vektöründen düzleme çizilen dikmenin
                                                                  −−→          −−→
                                                    aya˘ gı  olsun.  vektörü, =u vektörünün
                                                    düzlemin normali olan N =(  ) vektörüne
                                                    dik izdü¸süm vektörüdür. Yani,
                                                                  −−→    hu Ni
                                                                   =          N
                                                                         hN Ni
                                                                          −−→     −−→       −−→
                                                    olacaktır. Di˘ ger yandan,  =2 = −2
                                                                              0
                                                    oldu˘ gundan,
                                                              −−→    −−→     hu Ni
                                                                  0
                                                               =  − 2           N
                                                                             hN Ni
              elde edilir.  ( 0  0  0 ) düzlem üzerinde bir nokta ise, u= ( −  0  −  0  −  0 )
              oldu˘ gundan,  0 +  0 +  0 =  oldu˘ gu da kullanılırsa, istenen dönü¸süm bulunabilir.

              Örnek 17.2
              R uzayında verilen  (4 5 3) noktasının, 2 +2 +  =3 düzlemine göre simetri˘ gi olan noktayı
               3
              bulunuz.
              Çözüm : 2 +2 +  =3 düzlemine göre simetri dönü¸sümü, üstteki teorem yardımıyla
                                 ⎡   ⎤     ⎡                  ⎤ ⎡   ⎤   ⎡     ⎤
                                   4          1   −8 −412         4       −4
                                 ⎢  5  ⎥  1 ⎢  −8  1  −412    ⎥ ⎢  5  ⎥  ⎢  −3  ⎥
                                 ⎢  ⎥  =  ⎢                  ⎥ ⎢   ⎥  =  ⎢   ⎥
                                         9                 6 ⎦ ⎣ 3 ⎦
                                 ⎣ 3 ⎦     ⎣ −4 −4     7                ⎣ −1 ⎦
                                   1          0    0   0   9      1        1
                                                                                    0
              elde edilir. Yani,  noktasının, 2 +2 +  =3 düzlemine göre simetri˘ gi olan nokta  (−4 −3 −1)
              bulunur.
   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299